ბართიშვილი და არსენალი: ვინ არის 17 წლის თბილისელი
არსენალმა 17 წლის ანდრია ბართიშვილთან წინასწარ კონტრაქტს მოაწერა ხელი: 4,5 მლნ ევრო, ხუთი წელი, ლონდონი 2027 წლის ივლისიდან. ვინ არის და რატომ უნდოდათ.
ბიჭი, რომელსაც 2018 წელს, ჯერ 10 წლისაც არ იყო, ბენდელას თასის საუკეთესო მოთამაშედ ასახელებდნენ, დღეს ლონდონის არსენალის ოფიციალურ საიტზეა — ფოტოთი, სახელით და თარიღით: 2027 წლის ივლისი. ანდრია ბართიშვილს 18 წელი ჯერ არ შესრულებია, ბრექსიტის შემდეგ კი ინგლისური კლუბები სრულწლოვანებამდე უცხოელ ფეხბურთელს ვერ იძენენ, ამიტომ არსენალმა ის გააკეთა, რაც შეეძლო: 11 სექტემბერს წინასწარი კონტრაქტი გამოაცხადა, თანხაზე — 4,5 მილიონ ევროზე — კოლხეთს შეუთანხმდა და ერთი წლით ლოდინი აირჩია. ინგლისში 17 წლის ბიჭს ასე მაშინ ელოდებიან, როცა დარწმუნებული არიან.
ვინ არის? თბილისელი, 2009 წლის 30 მარტს დაბადებული, 170 სანტიმეტრის სიმაღლის, მარცხენა ფრთა ან „ათიანი“ — თავად ფრთაზე თამაშს ამჯობინებს, და, როგორც ფაბრიციო რომანო წერს, არსენალი სწორედ ფრთის მოთამაშედ განვითარების ადგილად აირჩია. გზა ნაცნობია: დინამო თბილისის აკადემია, სადაც 2024 წლამდე იზრდებოდა, შემდეგ ფოთის კოლხეთი, სადაც 2025 წლის მარტის ბოლოს, 16 წლის დაბადების დღის მიჯნაზე, ეროვნულ ლიგაში დებიუტი შედგა. სეზონის ბოლოს ლიგამ 17 წლამდე ასაკის საუკეთესო მოთამაშედ დაასახელა — ისე, რომ 17 მატჩში გოლი არ გაუტანია. მერე, 2026 წლის 14 იანვარს, ჩემპიონმა იბერიამ იჯარით წაიყვანა, და 20 მაისს, დინამო არენაზე გაგრასთან, პირველი პროფესიული გოლიც გაიტანა — მატჩის ერთადერთი, გამარჯვების მომტანი. ამ სეზონში, ყველა ტურნირის ჩათვლით, 24 მატჩი, 2 გოლი და 3 საგოლე პასი აქვს.
ციფრები მოკრძალებულია, და აქ ვიწყებ ძველი კომენტატორის საუბარს. 2017 წლის რუსთავი მახსოვს — გამხდარი, 16 წლის ბიჭი, რომელიც დინამოს აკადემიიდან წამოვიდა, რადგან უფროსებთან თამაში უნდოდა, და ლიგაში იმდენ გოლს არ აგროვებდა, რომ ვინმეს ხმამაღლა „მომავალი ვარსკვლავი“ ეთქვა. ხვიჩა კვარაცხელია ერქვა. მაშინაც უფრო თვალით ვხედავდით, ვიდრე ცხრილში: როგორ იღებდა ბურთს, როგორ მიდიოდა კაცზე, როგორ არ ეშინოდა. ბართიშვილიც ისე მიდის — ამას მე კი არა, 21-წლამდელთა ნაკრების მთავარი მწვრთნელი რამაზ სვანაძე ამბობს, რომელმაც football.london-თან განაცხადა, რომ ანდრიას „ინდივიდუალური ბურთით მუშაობის უნარი აქვს, რაც თანამედროვე ფეხბურთში სულ უფრო იშვიათია“, დრიბლინგი კი „ძალიან ჰგავს თვითონ კვარაცხელიასას“.
არსენალის სკაუტებს, ინგლისური პრესის თანახმად, სწორედ ეს მოეწონათ: მრავალფეროვნება (რვიანი, ათიანი, ორივე ფრთა), დრიბლინგი, მოედნის ხედვა და შორი დარტყმა. რომანოს თქმით, შეთავაზება ბევრი იყო — ინგლისურიც, გერმანულიც, ლივერპულს ცალკე ასახელებენ — და ბიჭმა თავად აირჩია ლონდონი, „სადაც ფრთის მოთამაშედ განვითარება შეუძლია“. საკამ, ნვანერიმ, დოუმენმა იქ ახალგაზრდებისთვის გზა უკვე გაკვალეს, და პრემიერლიგის ამ კლუბში 17 წლის ქართველი ბუნებრივად ჯდება.
ახლა პატიოსნად „მომავალი კვარაცხელიის“ შესახებ. ხვიჩა 18 წლის იყო, როცა რუსეთში წავიდა — ჯერ ლოკომოტივში, მერე რუბინში — და 21-ის, როცა ნაპოლიმ იყიდა, თითოეულ საფეხურზე კი ცხრილშიც ჩანდა. ბართიშვილს უფროსების ფეხბურთში ჯერ 2 გოლი აქვს. ის, რაც არსენალმა 4,5 მილიონად იყიდა, ჯერ არა შედეგი, არამედ პროფილია — და ამას სვანაძეც აღიარებს: „ინგლისური ფეხბურთის ინტენსივობა მისთვის ყველაზე დიდი გამოწვევა იქნება“, „ყველაფერი მასზეა დამოკიდებული — როგორ მოიქცევა მოედანზეც და მის გარეთაც“. ვინც ხვიჩას სახელს ყოველ წინადადებაში ამბობს, ბიჭს სიკეთეს არ უკეთებს; ვინც „ჩვეულებრივი ტალანტიაო“ — არც ის არის მართალი. ჯერჯერობით ერთი მყარი ფაქტი გვაქვს: ინგლისის ერთ-ერთი ყველაზე ფრთხილი კლუბი მთელ წელიწადს ელოდება 17 წლის ქართველს.
ნაკრებში ის ყოველთვის თავისი ასაკის წინ იყო: 17-წლამდელებთან 15 მატჩში 7 გოლი აქვს (სლოვენიასთან სადებიუტო გოლით და ყაზახეთთან დუბლით), 19-წლამდელებთან — 5 მატჩი და 2 გოლი, და წელს, 17 წლისა, სვანაძის 21-წლამდელთა ნაკრებშიც ორჯერ ითამაშა. ვილი სანიოლის დიდ ნაკრებამდე ჯერ შორია, მაგრამ ერთა ლიგის კვირაში, როცა ყველა თვალი უფროსებზეა, ეს ბიჭი იმ სიაშია, რომელსაც ფედერაციაში ცალკე ინახავენ.
2027 წლის ივლისამდე ანდრია იბერიაშია, და ეს კარგი ამბავია — ჩემპიონს კონფერენციის ლიგის ძირითადი ეტაპი აქვს, სადაც თბილისში ცრვენა ზვეზდა და ხეტაფე ჩამოვლენ, გასვლაზე კი კოპენჰაგენი ელოდება, ეროვნულ ლიგაში კი ტიტულის დაცვა (შედეგები). 30 მარტს 18 წლის გახდება, ზაფხულში ლონდონში გადავა, ხუთწლიანი კონტრაქტი ძალაში შევა. სად დაიწყებს — 21-წლამდელებთან თუ არტეტას ვარჯიშზე — არსენალს არ უთქვამს, და არც ჩვენ ვთქვათ. ერთი რამ კი ვთქვათ: 2018 წელს ბენდელას თასზე ის ბიჭი უკვე გამორჩეული იყო, და ვინც მაშინ ხედავდა, დღეს ნაკლებად უკვირს.